barszcz Sosnowskiego
w pełnej okazałości

pędy generatywne
barszczu Sosnowskiego

Realizacja programu rolnośrodowiskowego ma przyczynić się do zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich
i zachowania różnorodności biologicznej na tych terenach. Głównym założeniem programu jest promowanie produkcji rolnej opartej na metodach zgodnych z wymogami ochrony środowiska i przyrody.
Nakreślone w programie zadania wspierane są finansowo zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.
 
Następujące pakiety rolnośrodowiskowe:
 wśród innych zaleceń i wymogów nakładają zakaz stosowania środków ochrony roślin z wyjątkiem selektywnego i miejscowego niszczenia uciążliwych chwastów z zastosowaniem mazaczy herbicydowych.
 
BARSZCZ SOSNOWSKIEGO

Na temat barszczu Sosnowskiego pisze się wiele tekstów raczej o zabarwieniu sensacyjnym, a więc wiemy już, jak niebezpieczna jest ta roślina. Tymczasem wciąż za mało znamy botanikę barszczu, aby go skutecznie wyeliminować z środowisk, które w Polsce opanował.

Zdjęcie wykonano 28 kwietnia.

 
Barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi Manden) jest rośliną zielną. W Kaukazie, skąd pochodzi, pędy generatywne dorastają 1,0-1,5 m. W Polsce znalazł wyjątkowo sprzyjające warunki, skoro osiąga ponaddwukrotnie większą wysokość. Zakwita i owocuje w drugim, trzecim roku lub później. Po wydaniu nasion najczęściej ginie. Jeżeli jest koszony przed wytworzeniem pąków kwiatowych, utrzymuje się przez wiele lat. Nasiona uzyskane z 1 hektara plantacji wystarczą do obsiania następnych 100-200 hektarów. Nasiona kiełkują po przejściu procesu stratyfikacji, a więc najwcześniej wiosną następnego roku. Siłę kiełkowania zachowują do 4 lat i dłużej. Liście wschodzących w danym roku młodych siewek są trudno rozpoznawalne.
 
Z początku są okrągławe, podobne do liści ślazu. W miarę wzrostu stają się trójkątne z trójdzielnie naciętą blaszką. Przy roztarciu blaszki liściowej wydzielają charakterystyczny zapach kumaryny. We wrześniu osiągają 15-35 cm wysokości. Utrzymują się do końca okresu wegetacji.
W następnym roku młode liście barszczu ukazują się z początkiem kwietnia. Tworzą szybko rosnącą rozetę liści pierzastodzielnych.
 

Z tych osobników wyrosną pędy generatywne (zdjęcia wykonano 28 kwietnia).

 
Rozwój generatywny trwa od wytworzenia łodygi kwiatowej w pierwszej dekadzie czerwca do osypania się nasion w drugiej dekadzie lipca.

JAK ZWALCZYĆ BARSZCZ SOSNOWSKIEGO?

Częste koszenie osłabia roślinę, lecz jej nie likwiduje, gdyż szyjka korzeniowa, z której odrastają nowe pędy, znajduje się 3-4 cm pod powierzchnią ziemi. Zabiegi agrotechniczne, takie jak orka i bronowanie wymagają dokładnego usunięcia pozostałości roślin, aby nie odrastały. Na dużej powierzchni osiągnięcie pełnej skuteczności tak zaplanowanej walki z barszczem jest nierealne.

Herbicydem skutecznie niszczącym barszcz Sosnowskiego  okazał się ROUNDUP 360 SL.
W przypadku opryskiwania całej powierzchni zaleca się stosować 4,5-8 l/ha + 300 l wody:
8 l/ha na rośliny wieloletnie o silnym systemie korzeniowym,
6 l/ha na rośliny osłabione pierwszym zabiegiem,
4,5 l/ha na młode siewki.
Na obiektach, na których dopuszczano do rozsiewania się barszczu, walkę z nim trzeba zaplanować na 3-4 lata. Aby wyeliminować partie wschodzących roślin, roślin pominiętych w kolejnych zabiegach, jak też osłabionych lecz odrastających, zabiegi wykonuje się w trzech zasadniczych terminach:
1) wiosenny - do połowy maja,
2) wczesnoletni - czerwiec, w okresie wytwarzania pędów kwiatowych i kwitnienia osobników generatywnych,
3) późnoletni - koniec sierpnia i we wrześniu, gdy nowe pokolenie roślin osiągnie 15-35 cm wysokości.

Nie należy pomijać późnoletniego terminu stosowania Roundup-u na chwasty wieloletnie. Właśnie wtedy aktywny składnik herbicydu lepiej penetruje system korzeniowy rośliny.

Gdy stosujemy Roundup opryskiwaczem, musimy mieć świadomość, że zniszczy prawie wszystkie rośliny znajdujące się w poroście działek, łąk i obrzeży pól. Odkryta gleba wymaga zagospodarowania, aby nie powróciły na nią chwasty. Roundup nie ma aktywności glebowej, nie działa więc na nasiona zalegające
w glebie, którym likwidacja konkurencji innych roślin ułatwi skiełkowanie.

Tam gdzie zwykle zaleca się ręczne usuwanie barszczu, szczególnie przydatne okazują się mazacze.

Bezwzględnie ręcznie trzeba usunąć wyłącznie pędy generatywne przed wydaniem nasion .

Tekst powyższy został opracowany w oparciu o publikację IMUZ w Falentach z 2002 r.: "Metoda i technika zwalczania barszczu Sosnowskiego" autorstwa Heleny Żurek.